Horzelbeet: dit kun je het beste doen

Een horzelbeet herkennen, het is niet altijd makkelijk. Dit wordt namelijk snel verward met een dazenbeet of de steek van een wesp. Gelukkig zijn er een aantal dingen waaraan je een horzelbeet kunt herkennen. Daarnaast is het belangrijk om dit te behandelen, hierdoor ervaar je minder klachten.

Dit is de horzel

Voordat je denkt dat het om een horzelbeet gaat, moet je natuurlijk wel weten met welk insect je te maken hebt. Gaat het om de echte horzel, dan kan deze niet bijten of steken. Hij heeft namelijk slecht ontwikkelde monddelen, die zijn niet krachtig genoeg om iemand te bijten. Ook hebben ze helemaal geen angel en kunnen dus ook niet steken.

Een horzelbeet gaat vaak om de beet of steek van een ander insect dat we hier in Nederland ook een horzel noemen. Het gaat dan om de hoornaar of de daas (steekvlieg).

Kom je een echte horzel tegen? Hij is 0,9 tot 2,5 cm groot. Hij lijkt een beetje op een kruising tussen een bij en een vlieg. De larven van de echte horzel zijn schadelijk, want ze leven in verschillende soorten dieren waaronder paarden en geiten. Daarom zijn horzels vooral bij paardeneigenaren niet erg geliefd.

Levenswijze van de larven van horzels

Een horzelbeet is niet mogelijk, tenzij het om een daas of hoornaar gaat. Later vertel ik hier meer over. Eerst iets over de levenswijze van de horzellarven, want hoe komen ze in hun gastheer terecht? Een vrouwtjeshorzel zweeft voor de neusgaten van de gastheer. Vaak is dit een paard of geit, maar het kan ook een kameel of rund zijn. Het vrouwtje spuit de eitjes via de neusgaten naar binnen.

Er zijn echter ook horzelssoorten die de eitjes op de huid van het dier leggen. Via oplikken of voortbewegen komen de larven in de maag van het dier terecht. In de maag hechten de larven zich aan de maagwand. Hier weten ze het tot wel negen maanden vol te houden. Veel larven komen via de mest naar buiten, maar het kan ook dat ze uitgeniest te worden. Dat hangt er vanaf waar de larven zich bevinden.

Volwassen horzels kunnen niet bijten of steken

Heb je last van een horzelbeet? Ik heb het al eerder gezegd maar horzels kunnen niet bijten of steken. Het zijn de larven die gevaarlijk zijn, ze kunnen namelijk schade aan de maag aanrichten. Veel mensen of zoogdieren worden belaagd door insecten die op horzels lijken. Daarom hieronder meer informatie over de daas (steekvlieg) en de hoornaar.

Dazenbeet (insect lijkt op een horzel)

Allereerst de dazenbeet, die kun je heel makkelijk verwarren met een horzelbeet. Dazen zijn bloedzuigende insecten. Ze hebben krachtige kaken waar ze de huid van hun slachtoffer mee openscheuren. Hierna brengen ze een zuigsnuit naar binnen en kunnen zo het bloed opzuigen. Dazen kunnen hun slachtoffers tot op wel een kilometer afstand achtervolgen. Je komt dazen voornamelijk in vochtige gebieden tegen, bijvoorbeeld rondom sloten.

Een daas is niet het allersnelste insect. Wanneer hij eenmaal op zijn slachtoffer zit is hij makkelijk dood te slaan. Dazen zijn een plaag voor paarden en hun eigenaren. Paarden kunnen er echt van in paniek raken. Een dazenbeet herken je door een rode zwelling die al snel een plakkaat wordt. In het midden is de bijtwond duidelijk zichtbaar.

Dazen herken je doordat ze grijs of bruin van kleur zijn. Ze hebben een lengte van 15-25 mm. De vleugels zien er gevlekt uit.

Hoornaarsteek (een grote wespensoort)

De hoornaar wordt heel gemakkelijk verward met een horzel. Niet alleen met betrekking tot benaming, want het lijkt wel wat op elkaar, maar vooral wanneer je naar het uiterlijk kijkt. In Nederland en België kom je voornamelijk de Europese hoornaar tegen. De laatste jaren worden ook de Aziatische-en Japanse hoornaar steeds vaker in Europa gesignaleerd.

De Europese hoornaar is een stuk kleiner dan zijn Aziatische familie. Hij is ongeveer 3,5 cm lang en behoort hiermee tot de grootste wespensoort. Hier vind je hem overal in Nederland en België, behalve in Friesland en Groningen.

Bekijk wespenval, ook tegen hoornaars

De Europese hoornaar is niet agressief, tenzij hij zich bedreigd voelt. Je moet dus niet te dicht in de buurt van een hoornaarnest komen. Ook moet je hem niet in het nauw drijven. Dit insect wordt 18-35 mm lang. Koninginnen zijn groter dan mannetjes, de werksters zijn het kleinst. Ze hebben het uiterlijk van een normale wesp, alleen dan groter. De kop is opvallend oranje tot rood van kleur.

Een hoornaarsteek is pijnlijker dan wanneer je door een bij gestoken wordt. Toch is het gif minder krachtig dan een bij. Bij een hoornaarsteek ontstaat er een lichte zwelling en pijn.

Waarom noemen we dazen en hoornaars ook horzels?

In Nederland worden dazen en hoornaars vaak horzels genoemd. Is dat bewust? Nee, in veel gevallen niet. Qua uiterlijk kunnen horzels op hoornaars lijken. Maar ook dazen worden makkelijk voor horzels aangezien.

Daarnaast is het een kwestie van gewenning. Wanneer je eenmaal hebt geleerd om tegen een daas horzel te zeggen, dan is dit weer moeilijk af te leren.

Wat je moet doen wanneer je bent gestoken of gebeten

Of je nu door een daas of hoornaar bent gestoken of gebeten, begin vooral niet te krabben. Het beste kun je de wond met een koud washandje verkoelen. Dit vermindert pijn en zwelling. Is een huisdier gestoken door een hoornaar, dan kun je tegen de jeuk eventueel wat azijn of zalf erop smeren. Dit geldt ook wanneer het om een dazenbeet gaat.

Dieren beschermen tegen horzels

Let op want de larven van horzels kunnen een dier en met name het paard soms ziek maken. Ruim de helft van alle paarden is besmet met de larven van de paardenhorzel. Helaas is het heel lastig om een besmetting aan te tonen, dit kan niet middels een mestonderzoek. Zelden krijgen paarden een lichte ontsteking aan het mondslijmvlies.

Bij een ernstige besmetting ontstaat er een ontsteking van de maag of het buikvlies. Daarnaast kan er bloedarmoede of diarree ontstaan. Sommige paarden krijgen ook last van hevige kolieken. Horzels zijn herkenbaar doordat er eitjes in de vacht zitten, of er zitten larven in de ontlasting. Door het paard te ontwormen zorg je ervoor dat horzellarven weinig schade aan kunnen richten.

DierDier

Ik ben Heidi en oprichter/eigenaar van zodier.nl. Gek op dieren, in het verleden eigenaar geweest van een hondentrimsalon, konijnen- en knaagdierenfokkerij én werkzaam geweest bij een dierenarts. De inhoud van de artikelen is nooit een vervanging voor medisch advies of een bezoek aan de dierenarts.

De producten waarnaar op deze website wordt verwezen betreft affiliate linkjes. Hier ontvangt zodier.nl een (kleine) vergoeding voor. Op deze manier kan de website blijven bestaan.