Hoornaars dodelijk? Dat valt wel mee

Vaak wordt gezegd dat hoornaars dodelijk zijn. Dit geldt al helemaal voor de Aziatische of Japanse hoornaar. Toch zijn hoornaars lang niet zo dodelijk als beweerd wordt. Het hangt er helemaal vanaf welke soort je voor je hebt, maar ook of je hier allergisch voor bent. Toch blijft het uitkijken met hoornaars want ze kunnen agressief reageren.

Over de hoornaar

De hoornaar behoort tot de wespachtigen. Afhankelijk van de soort bereik deze een lengte van 2,5 cm tot 6 cm. In Europa is voornamelijk de Europese hoornaar actief. De laatste jaren worden ook de Aziatische hoornaar en de Japanse hoornaar in ons land waargenomen. Dit zijn veel grotere soorten die een gevaar vormen voor onze honingbijen.

De Aziatische varianten kunnen ook nog eens agressiever reageren. Jaarlijks sterven er tussen de 40 en de 70 mensen aan de steek van een van deze hoornaars.

Verschil tussen Japanse en Aziatische reuzenhoornaar

 Je hebt de Japanse hoornaar en de Aziatische hoornaar, maar wat is het verschil tussen deze twee? De Japanse hoornaar is een ondersoort van de groep Aziatische reuzenhoornaars.

De Aziatische hoornaar (Vespa velutina) kan ongeveer 2 cm worden (de werksters). De koninginnen worden ongeveer 3 cm groot. De Japanse reuzenhoornaar (Vespa mandarinia japonica) is met een lengte va 5 cm een stuk groter. De koningin kan zelfs een lengte van 6 cm bereiken.

Zo agressief is een hoornaar

Van wespen kun je aardig wat hinder ondervinden. Ze zijn niet alleen lastig rondom je terras of picknickmand, in het najaar worden ze een stuk agressiever. Dit komt omdat er na de zomer weinig voedsel beschikbaar is. De hoornaar jaagt op andere insecten, waarvan de Aziatische varianten het op honingbijen gemunt hebben. Doordat ze niet afhankelijk zijn van onze lekkernijen zijn ze ook minder agressief.

Toch kunnen deze grote wespensoorten hun nest fel verdedigen. De hoornaar is alleen agressief wanneer je in de buurt van zijn nest komt.

Hoornaars dodelijk? Zo zit het echt

Vaak wordt gezegd dat hoornaars dodelijk zijn. Dit komt door allerlei wilde verhalen die de ronde doen. In de praktijk valt het echt wel mee. De steek van een hoornaar is alleen dodelijk wanneer je hier allergisch voor bent. Bovendien moet je dan ook door meerdere hoornaars zijn gestoken.

In Japan sterven er jaarlijks rond de 40 mensen aan de steek van de Japanse hoornaar. In Zuidoost-Azië, waar de Aziatische hoornaar voorkomt, jaarlijks tussen de 20 en 30 personen als gevolg van een steek. Kijk je naar het totaal aantal cijfers (ongeveer 70 per jaar) dan valt het allemaal wel mee. Ter vergelijking, jaarlijks sterven er rond de 110.000 mensen aan de gevolgen van een slangenbeet. De hoornaar is dus niet zo dodelijk als gedacht.

Een pijnlijke steek

De steek van een hoornaar is pijnlijk maar het gif is minder krachtig dan van een bij. Wel moet er bij worden gezegd dat de steek van een Aziatische- of Japanse hoornaar pijnlijker is dan die van een Europese hoornaar. Ben je allergisch voor het gif van wespen, dan kan een enkele steek al dodelijk zijn.

Ook zonder allergische reactie kan een aantal steken van hoornaars of wespen dodelijk zijn. Dit gebeurde in 2020 met de een Nederlandse regisseur. Hij viel bovenop een wespennest en werd meer dan 100 keer gestoken. Ondanks dat hij niet allergisch was voor wespen werd het hem toch fataal.

Hoe kan het dat iemand zonder allergische reactie toch kan sterven aan steken van hoornaars of wespen? Kleine hoeveelheden gif zijn in je lichaam ongevaarlijk. Wanneer je veel gif binnenkrijgt dan ontstaat er een toxische reactie. Als gevolg hiervan ontstaat er een hartstilstand.

Wanneer je naar het ziekenhuis moet

Zonder allergie zal een enkele steek van een hoornaar niet dodelijk zijn. Je hoeft dan ook niet naar de huisarts of het ziekenhuis. Bij meer dan 15 steken is het wel aan te raden om dit na te laten kijken. Dit geldt al helemaal wanneer het aantal steken boven de 25 uitkomt. Een grote hoeveelheid gif in het lichaam zorgt voor zwelling rondom de luchtwegen. Hierdoor ontstaat er benauwdheid en uiteindelijk stikken. Ook kan dit in ernstige gevallen een hartstilstand veroorzaken.

Bij een allergische reactie moet je altijd direct naar het ziekenhuis. Het zijn meestal omstanders die het alarmnummer bellen. Bij een allergische reactie ontstaat roodheid, zwelling in de keel, kortademigheid en hartkloppingen. Andere symptomen zijn duizeligheid, misselijkheid en soms bewustzijnsverlies.

De meeste mensen die allergisch zijn vertonen binnen een kwartier bovenstaande symptomen. In een klein aantal gevallen komt dit pas na een uur voor. Let op want een allergische reactie treedt pas op nadat je voor de tweede keer in je leven gestoken bent. De eerste keer gebeurt er nog niks maar maakt je lichaam een notitie voor de eerstvolgende keer.

Uitzuigen van gif helpt niet

Soms wordt geadviseerd om het gif van de hoornaar uit te zuigen. Dit heeft geen zin, wanneer de hoornaar heeft gestoken dan zit het gif te diep in de huid. Het beste kun je de wond goed spoelen met water en hierna met wat zeep schoonmaken. Vervolgens kun je een antihistaminezalf aanbrengen. Kun je hier niet aankomen, neem dan een antihistaminetablet in.

Bekijk tabletten

Tegen de zwelling leg je een ijskompres op de wond. Dit helpt ook nog eens tegen de pijn. Mocht de pijn ernstig zijn dan mag je een paracetamol innemen.

Een veilige afstand tot het hoornaar nest

Of je nu een Europese, Aziatische of Japanse hoornaar tegenkomt, in veel gevallen zullen ze niet aanvallen. Dit is anders wanneer je te dicht in de buurt van het nest komt. Een veilige afstand tot het nest bedraagt minimaal 5 meter. Beter is het om een nog grotere afstand te houden van 10 meter.

Bedenk dat er in een hoornaarsnest tussen de 300 tot 800 van deze insecten leven. Dit is minder dan bij de normale wesp waar tot wel 7500 wespen inzitten.

Conclusie: hoornaars dodelijk is bangmakerij

Dat hoornaars dodelijk zijn geldt alleen voor mensen met een allergische reactie. Of wanneer je minstens 25 keer gestoken wordt. In de praktijk komt dit zelden voor. Houdt in ieder geval rekening met de aanwezigheid van nesten en blijf hier uit de buurt.

DierDier

Ik ben Heidi en oprichter/eigenaar van zodier.nl. Gek op dieren, in het verleden eigenaar geweest van een hondentrimsalon, konijnen- en knaagdierenfokkerij én werkzaam geweest bij een dierenarts. De inhoud van de artikelen is nooit een vervanging voor medisch advies of een bezoek aan de dierenarts.

De producten waarnaar op deze website wordt verwezen betreft affiliate linkjes. Hier ontvangt zodier.nl een (kleine) vergoeding voor. Op deze manier kan de website blijven bestaan.