Dennenprocessierups – herkennen en bestrijden

Je hoort veel over de eikenprocessierups, maar de dennenprocessierups is nog een tikkeltje erger. Deze rups is namelijk groter en bevat langere brandharen. Hierdoor veroorzaakt hij ook veel meer klachten. De dennenprocessierups is in opkomst, we gaan hier (bijna) allemaal mee te maken krijgen.

De dennenprocessierups herkennen

Zo op het eerste oog lijkt de dennenprocessierups op de eikenprocessierups. Dat kan wel kloppen want het zijn neefjes van elkaar. Ze leven in bomen en hebben ter bescherming brandharen. Toch zijn er wel wat verschillen tussen deze twee. De dennenprocessierups herkennen? Niet zo moeilijk, zo herken je hem:

  • Brandharen van 0,2-0,3 mm lang
  • Leven in dennenbomen
  • Verplaatsen zich in processie (achter elkaar)

Een belangrijk kenmerk is dat de dennenprocessierups zich in een enkele rij (processie) verplaatst. Bij de eikenprocessierups kan de processie uit 2-4 rijen bestaan. Bij deze soort kruipen er dus meerdere rupsen naast elkaar, bij de dennenprocessierups is dat nooit het geval.

Leefwijze

De dennenprocessierups is de larve van een processie vlinder. De vrouwelijke vlinders zetten eitjes op takken of naalden van verschillende dennenbomen af. Het duurt ongeveer 6 weken voordat de eitjes uitkomen. De rupsen zijn voornamelijk ‘s nachts actief en doen zich dan tegoed aan de dennennaalden en dennentakken.

De rupsen vervellen ongeveer vijf keer. Hierna verzamelen ze zich en lopen in processie naar een ander gebied. Hiermee kunnen ze een afstand tot wel 2 km afleggen. Op een zonnige plek graven ze zich in de aarde in. Hier verpoppen ze waarna er na een aantal maanden een vlinder tevoorschijn komt.

Dennenprocessierups in Nederland

Deze rups komt voornamelijk in Zuid-Europa voor. Door het veranderende klimaat trekt hij steeds verder op naar het noorden. De dennenprocessierups in Nederland is in 2021 nog niet waargenomen, maar hij gaat hier vroeg of laat opduiken. We zullen hem dan niet alleen in Nederland maar ook in België, Luxemburg, Duitsland en andere landen aantreffen.

Let op met reizen naar Frankrijk en Spanje

De dennenprocessierups komt in Frankrijk en Spanje veel voor. Niet alleen in de zomer maar ook in de winterperiode. In de koudere maanden rusten deze rupsen in grote nesten overdag liggen ze hier in de zon te warmen. De brandharen kunnen zich in en rondom de nesten bevinden. Je kunt het hele jaar door te maken krijgen met de dennenprocessierups. Houd hier rekening mee je naar Frankrijk en Spanje reist, maar ook naar een van de andere Zuid-Europese landen.

Bedenk dat de dennenprocessierups steeds dichterbij komt. Het is een kwestie van tijd voordat hij in Duitsland aanwezig is, gevolgd door België en Nederland.

Brandharen van de dennenprocessierups

Het zijn niet de rupsen zelf maar hun brandharen die voor overlast zorgen. De brandharen hebben een lengte van 0,2-0,3 mm. Een enkele rups beschikt over duizenden van deze brandharen. Deze haren in de vorm van een pijl moeten de rups beschermen. Bij gevaar kan de rups de brandharen wegschieten. Uit de haren komt een irriterende stof. Deze stof is voldoende om vijanden te weren of zelfs te doden.

Bij mensen ontstaat er vaak een allergische reactie. Symptomen zijn een rode huiduitslag, zwelling en jeuk. Ook de ogen kunnen rood worden en branderig of jeukend aanvoelen.  Bij een ernstige allergische reactie ontstaan er klachten als misselijkheid, braken, duizeligheid en soms zelfs koorts.

Vaak kom je met de brandharen in contact doordat je er met de blote voeten in gaat staan. Maar de brandharen kunnen ook via de wind verspreid worden.

Brandharen gevaarlijk voor honden

Honden komen vaker met deze brandharen in contact dan mensen. Dit komt omdat honden dicht bij de grond lopen. Bovendien snuffelen ze overal aan. Bij honden worden soms grote aantallen brandharen aangetroffen. Er ontstaan dan klachten als een oogontsteking, mondslijmvliesontsteking of gezwollen tong en lippen. De hond kan ook last krijgen van huidklachten en ademhalingsproblemen. Bij een ernstige allergische reactie kan de hond zelfs overlijden.

Wat je bij klachten moeten doen

Het hangt er helemaal vanaf of een mens of huisdier in contact is geweest met de brandharen van de dennenprocessierups. Ben je zelf in contact geweest met de brandharen dan is het belangrijk om niet te krabben of te wrijven. Neem een stuk plakband en probeer hiermee de brandharen te verhelderen. Spoel de huid vervolgens goed met lauw water. Doe dit ook met de ogen.

Het is aan te raden om van kleding te wisselen. Je kunt een crème op basis van menthol, eucalyptus, calendula of aloë vera gebruiken. Dit helpt de jeuk te bestrijden.

Neem de klachten bij een hond serieus. Spoel de bek direct met water en probeer brandharen met plakband te verwijderen. Ga hierna zo snel mogelijk naar de dierenarts.

Dennenprocessierups bestrijden

De dennenprocessierups laat zich lastig bestrijden. Dit is ook met de eikenprocessierups het geval. Vaak worden er natuurlijke bestrijdingsmiddelen ingezet. Bijvoorbeeld door het ophangen van vogelhuisjes in gebieden waar de dennenprocessierups veel voorkomt. Vogels zijn namelijk de natuurlijke vijand van deze rups.

Tref je dennenprocessierupsen in je tuin of directe omgeving aan, bel dan een ongediertebestrijder. Met zware middelen wordt de dennenprocessierups bestreden.

Bekijk insectendodend middel

Probeer niet zelf de rupsen of de nesten weg te halen. Wanneer je ze nadert of aanraakt dan kom je zeker in contact met de brandharen. Laat kinderen of huisdieren niet in de buurt van besmettingshaarden komen.

De overheid is wel alert op de komst van de dennenprocessierups. Met de eikenprocessierups is veel te lang gewacht voordat er actie werd ondernomen. Dat zal ons dit keer niet overkomen.

DierDier

Ik ben Heidi en oprichter/eigenaar van zodier.nl. Gek op dieren, in het verleden eigenaar geweest van een hondentrimsalon, konijnen- en knaagdierenfokkerij én werkzaam geweest bij een dierenarts. De inhoud van de artikelen is nooit een vervanging voor medisch advies of een bezoek aan de dierenarts.

De producten waarnaar op deze website wordt verwezen betreft affiliate linkjes. Hier ontvangt zodier.nl een (kleine) vergoeding voor. Op deze manier kan de website blijven bestaan.